english  polski
BIP Biuro Koordynacji Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry

Strona główna
POPDO
O Projekcie Dokumenty
Multimedia
Audyt
POPDOW
O Projekcie
Dokumenty
Multimedia
Audyt
Skróty i skrótowce
Ogłoszenia
KPDEE
Kontakt
O projekcie

Informacje odnoszą się do stanu na dzień 31-12-2017 r. (i są w trakcie aktualizacji)

Projekt Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry jest realizowany przy pomocy międzynarodowych instytucji finansowych, udostępniających nie tylko pieniądze, ale również wiedzę i wsparcie techniczne w zakresie realizacji dużych projektów hydrotechnicznych. 11 maja 2007 roku została podpisana pomiędzy Polskim Rządem a Międzynarodowym Bankiem Odbudowy i Rozwoju umowa pożyczki. Podpisana została również umowa kredytu z Bankiem Rozwoju Rady Europy. Umowy te określiły warunki finansowania Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry oraz jego główne uwarunkowania i cele. Wówczas też oszacowano, że koszt realizacji wszystkich zadań wyniesie około 505 mln euro. Kwota ta ma jednak charakter otwarty, gdyż dopiero końcowe rozliczenie inwestycji określi jej docelową wartość. Środki na finansowanie Projektu pochodzą z:
  • Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (nazywanego również Bankiem Światowym),
  • Banku Rozwoju Rady Europy,
  • Funduszu Spójności,
  • oraz budżetu państwa.
Zasadniczym celem Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry jest poprawa ochrony przed powodzią terenów w dolinie Odry, od Raciborza do Wrocławia. Cel ten ma zostać osiągnięty dzięki budowie suchego zbiornika przeciwpowodziowego w Raciborzu oraz modernizacji obiektów i budowli hydrotechnicznych Wrocławskiego Węzła Wodnego służącej zwiększeniu przepustowości Odry na terenie i w okolicy Wrocławia. Projekt zapewni poprawę ochrony ludności mieszkającej w Raciborzu, Kędzierzynie-Koźlu, Krapkowicach, Opolu, Brzegu, Oławie oraz Wrocławiu, a także w innych miejscowościach i wsiach położonych w dolinie Odry w trzech województwach: śląskim, opolskim i dolnośląskim. Projekt Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry składa się z 4 komponentów. Komponent A to budowa suchego zbiornika przeciwpowodziowego w Raciborzu. Na powierzchni 26 kilometrów kwadratowych zbudowany zostanie zbiornik, który w okresie zagrożenia powodziowego na Odrze będzie w stanie przejąć ok. 185 milionów metrów sześciennych wody i w ten sposób zredukować falę powodziową. Obecnie na ternie czaszy zbiornika znajdują się dwie wsie. W ramach inwestycji jest więc też zaplanowane przesiedlenie ich mieszkańców. Inaczej, użytkowanie zbiornika byłoby niemożliwe. Komponent B Projektu to Modernizacja Wrocławskiego Węzła Wodnego. Przebudowa systemu kanałów Odry i budowli hydrotechnicznych znajdujących się w obrębie miasta i jego okolic umożliwi bezpieczne przeprowadzenie przez Wrocław fali powodziowej o przepływie 3.100 m3/s. W połączeniu z oddziaływaniem zbiornika Racibórz, modernizacja WWW zapewni ochronę przed powodzią porównywalną z tą, która była w lipcu 1997 roku. Szacuje się, że wówczas przepływ w Odrze powyżej Wrocławia wynosił ok. 3.700 m3/s. Komponent C Projektu to „Poprawa osłony przeciwpowodziowej, monitorowanie i ocena, nadzór nad planem zarządzania środowiskiem i planem przesiedleń”, a Komponent D to „Zarządzanie projektem, pomoc techniczna i szkolenia”.

W latach 2002 – 2005 trwało definiowanie Projektu. Opracowane zostało m.in. Studium Wykonalności. Rozpoczęto też pierwsze prace projektowe. Po przeprowadzonych negocjacjach, w 2007 roku Rząd Rzeczypospolitej Polskiej podpisał z międzynarodowymi instytucjami finansowymi umowy na finansowanie i realizację Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry. W latach 2008 - 2009 zbudowana została struktura instytucjonalna. W latach 2009 - 2012 przygotowywano natomiast zadania inwestycyjne do realizacji. W tym okresie zostały opracowane również wnioski w ramach aplikacji o środki Funduszu Spójności. W 2012 roku podpisano większość kontraktów i rozpoczęto roboty budowlane.

Struktura instytucjonalna Projektu

Dużego przedsięwzięcia inwestycyjnego nie da się zrealizować bez systemu instytucjonalnego odpowiedzialnego za wdrażanie poszczególnych jego zadań. Zasadniczy ciężar zadań spoczywa na Jednostkach Wdrażania Projektu. Są nimi Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach, Dolnośląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we Wrocławiu, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie a także Biuro Koordynacji Projektu OPDO. Podstawowym zadaniem Biura Koordynacji Projektu jest jednak koordynacja całości działań, wsparcie jednostek wdrażających oraz monitorowanie postępu i sprawozdawczość.

W celu zapewnienia ścisłej współpracy na szczeblu administracji centralnej powołany został Komitet Sterujący Projektu, w którym uczestniczą m.in. ministrowie: spraw wewnętrznych i administracji, środowiska, finansów, gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej, prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz wojewodowie dolnośląski i śląski. Komitet Sterujący Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu rzeki Odry zapewnienia ukierunkowanie, doradztwo i koordynację działań w ramach Projektu na najwyższych szczeblach rządowych, w tym na poziomie międzyministerialnym. Powołany został w celu dokonywania przeglądów całościowego wdrażania Projektu i rozwiązywania wszelkich problemów związanych z jego realizacją i finansowaniem.

W tej strukturze instytucjonalnej aktywnie również uczestniczą międzynarodowe instytucje finansujące Projekt. Bank Światowy przy udziale przedstawicieli Banku Rozwoju Rady Europy cyklicznie przeprowadza wizyty kontrolujące postęp i stopień wdrażania Projektu. W trakcie takich misji uczestniczy w spotkaniach z osobami i instytucjami odpowiedzialnymi za nadzór, koordynację, realizację i wdrażanie Projektu, dokonuje oceny postępu i wskazuje zalecenia do realizacji, które mają usprawnić cały ten proces. Pierwsza taka misja odbyła się w czwartym kwartale 2008 roku. w kolejnych latach przeprowadzane były raz lub dwa razy do roku. Bank Światowy na bieżąco też monitoruje działania związane z przygotowaniem i realizacją poszczególnych zadań wchodzących w skład Projektu. Zgodnie ze standardami wymaganymi przez tę instytucję, przed określonymi decyzjami, takimi jak na przykład wybór wykonawcy robót, opiniuje rozstrzygnięcia i udziela akceptacji.

Zgodnie z warunkami umowy pożyczki konieczne jest co roku badanie poprawności wydatkowania środków, które przeprowadzane powinno być przez niezależnych rewidentów wg standardów akceptowanych przez Bank Światowy. Uzgodniono w umowie pożyczki, że audyt finansowy i audyt z postępu Projektu będzie przeprowadzany przez Najwyższą Izbę Kontroli. Pierwszy taki audyt został przeprowadzony w 2009 roku.

Struktura instytucjonalna Projektu tworzona była od 2007 do 2009 roku. Ten czas poświęcony był m.in. na wyodrębnienie w Jednostkach Wdrażania Projektu komórek organizacyjnych odpowiedzialnych wyłącznie za realizację Projektu. W tym okresie Jednostki Wdrażania Projektu wyłoniły też i zatrudniły konsultantów wsparcia technicznego, to jest firmy odpowiedzialne za przygotowanie i nadzorowanie poszczególnych zadań inwestycyjnych.

Modernizacja WWW

Wrocławski Węzeł Wodny to największy w Polsce i jeden z największych w Europie systemem dróg wodnych oraz budowli hydrotechnicznych usytuowany w obszarze jednej aglomeracji miejskiej. Rozpoczyna się w 241,5 kilometrze Odry w rejonie Blizanowic i kończy się przy ujściu Widawy w kilometrze 266,9. Tworzy go sieć kanałów, odnóg i bocznych ramion Odry, które są gęsto zabudowane urządzeniami i budowlami wodnymi dla celów przeciwpowodziowych, żeglugowych i przemysłowych. W jego obszarze znajdują się również ujścia takich rzek, jak: Oława, Ślęza, Bystrzyca oraz Widawa. Wrocławski Węzeł Wodny, jako obecnie użytkowane rozwiązanie techniczne, został zaprojektowany i zrealizowany po powodzi w 1903 r. Założono wówczas za wystarczającą przepustowość 2.400 m3/s. W wyniku dekapitalizacji infrastruktury wydajność ta zmalała. Przed jego kolejną modernizacją, przepustowość Wrocławskiego Węzła Wodnego oszacowana została na ok. 2.200 m3/s. Podczas ostatniej dużej fali powodziowej, która wystąpiła w maju 2010 r., maksymalny przepływ wód przez Wrocław wynosił około 2.100 m3/s. System WWW pracował wówczas na granicy swoich możliwości.

Za modernizację Wrocławskiego Węzła Wodnego odpowiadają dwie Jednostki Wdrażania Projektu, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu oraz Dolnośląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych.

W zakresie zadań RZGW we Wrocławiu realizowane były 4 kontrakty na roboty, a w ich ramach 7 zadań.

Kontrakt B2-3.1. „Modernizacja i udrożnienie Kanału Powodziowego i Starej Odry od dolnego stanowiska jazu Psie Pole do mostów kolejowych Poznańskich”. 1 sierpnia 2012 r. RZGW we Wrocławiu podpisało umowę z Wykonawcą robót budowlanych tj. Joint Venture firm ENERGOPOL-SZCZECIN S.A. – lider i JSC „AZERKORPU” (obecna nazwa: JSC Euro-Asian Construction Corporation „EVRASCON”) – partner. 18 września 2012 r. rozpoczęto roboty budowlane. Zasadniczy zakres robót zakończono 30 czerwca 2015 r. W ramach tego kontraktu ujęte były zadania inwestycyjne oznaczone numerami 1 i 4.

Zadanie nr 1: „Modernizacja i udrożnienie Kanału Powodziowego na odcinku od jazu Bartoszowice do ujścia do Starej Odry”. Wykonane prace zapewniły zwiększenie o 11% przepustowości kanału oraz mostów Chrobrego i Jagielońskiego. Po modernizacji projektowana przepustowość Kanału Powodziowego wynosi ok. 1025 m3/s.

Zadanie nr 4: „Udrożnienie Starej Odry od jazu Psie Pole do mostów kolejowych Poznańskich”. Wykonane prace miały na celu zwiększenie przepustowości koryta Starej Odry o 23% oraz zwiększenie przepustowości mostów drogowego Warszawskiego, kolejowego Warszawskiego, Trzebnickiego, Osobowickiego oraz mostu kolejowego Poznańskiego. W ramach tego zadania zrealizowano również rozbudowę jazu Różanka, polegającą na dobudowaniu czwartego przęsła, modernizację śluzy Różanka oraz budowę (przebudowę) trzech przepławek: przy jazie Szczytniki, jazie Psie Pole i jazie Różanka. Po modernizacji projektowana przepustowość Starej Odry wynosi ok. 1736 m3/s.

Kontrakt B2-3.2. „Pogłębianie i poszerzanie kanałów Wrocławskiego Węzła Wodnego (WWW) oraz przystosowanie stopnia Rędzin do przepuszczania wód powodziowych”. 24 października 2012 r. RZGW we Wrocławiu podpisało umowę z Wykonawcą robót budowlanych tj. firmą Sinohydro Corporation Limited z Chin. Wykonawca rozpoczął roboty ziemne pod koniec czerwca 2013 roku. Zasadniczy zakres robót został zakończony w 2016 r. W ramach tego kontraktu ujęto zadania oznaczone numerami 5, 6 i 7.

Zadanie nr 5: „Przystosowanie Kanału Miejskiego do przepuszczania wód powodziowych” polega na umocnieniu brzegów kanału, modernizacji bramy przeciwpowodziowej, budowie nowej budowli wlotowej oraz modernizacji istniejącej Śluzy Miejskiej. Przystosowanie Kanału Miejskiego do przeprowadzenia przez Wrocław fali powodziowej pozwoli na uzyskanie dodatkowej przepustowości rzędu ok. 170 m3/s. Do tej pory Kanał Miejski nie brał udziału w przeprowadzeniu fali powodziowej przez Wrocław.

Zadanie nr 6: „Przebudowa koryta Odry na odcinku od mostów kolejowych Poznańskich do ujścia Widawy” ma na celu zwiększenie przepustowości koryta rzeki o 25%. Główne prace to poszerzenie i pogłębienie koryta oraz nowe zabezpieczenie brzegów. Po wykonaniu robót projektowana przepustowość wzrosła do ok. 2710 m3/s.

Zadanie nr 7: „Przystosowanie stopnia Rędzin do przepuszczania wód powodziowych”. Wykonany został remont dwóch śluz oraz zbudowano przepławkę przy stopniu Rędzin. W efekcie przeprowadzonych robót uzyskana została dodatkowa przepustowość rzędu ok. 360 m3/s.

Kontrakt B2-2.1. to „Modernizacja bulwarów Odry Śródmiejskiej”. 31 sierpnia 2012 r. podpisana została umowa z Wykonawcą robót budowlanych tj. Joint Venture firm PRI Pol-Aqua S.A. (obecna nazwa POLAQUA Sp. z o. o.) - lider oraz DRAGADOS S.A. – partner. Po opracowaniu dokumentacji projektowej, we wrześniu 2013 r. Wykonawca rozpoczął roboty budowlane. Zasadniczy zakres robót zakończono w 2015 r. Roboty budowlane zaplanowano na 4 odcinkach bulwarów: odcinek A od mostu Grunwaldzkiego do mostów Tumskiego i Piaskowego; odcinek B od mostów Tumskiego i Piaskowego do mostu Uniwersyteckiego, odcinek C od mostu Uniwersyteckiego do mostów Dmowskiego na Odrze Południowej i mostów Mieszczańskich na Odrze Północnej oraz odcinek D od mostów Mieszczańskich i Dmowskiego do ujścia do Starej Odry. Modernizacja bulwarów zapewnia zwiększenie przepustowości tego fragmentu Odry o 25%. Docelowo projektowana przepustowość Odry Śródmiejskiej wzrosła do ok. 976 m3/s.

Kontrakt B2-4.2. „Pozostałe obiekty hydrotechniczne Wrocławskiego Węzła Wodnego”. Polegał na przebudowie jazu Wrocław 1. Istniejący jaz stały w pobliżu mostu Pomorskiego (południowego) zastąpiony został jazem klapowym o rzędnej korony progu obniżonej o ponad 3 m. Umożliwiło to zwiększenie przepustowości jazu w okresie wysokiego stanu wód. Ponadto w ramach tego zadania zbudowano przepławkę dla ryb. Projektowana przepustowość nowego jazu wynosi ok. 629 m3/s, a więc o 46% więcej niż starego jazu klapowego. RZGW we Wrocławiu podpisało umowę z wykonawcą Kontraktu B2-4.2, Joint Venture firm Hydrobudowa Gdańsk S.A. – lider i Zakladni Staveb – partner w dniu 19 września 2012 roku. Od 2015 r. roboty realizował samodzielnie Zakladni Staveb. Zasadniczy zakres prac został zakończony w październiku 2015 r.

W zakresie zadań DZMiUW wyodrębniono 6 kontraktów na roboty. 4 z nich dotyczą modernizacji obwałowań Odry, a 2 pozostałe związane są z budową kanału ulgi Odra-Widawa będącego obejściem dla części wód powodziowych, z wykorzystaniem koryta Widawy. W sumie przewidziano do modernizacji lub przebudowy około 60 km wałów przeciwpowodziowych. Zaplanowano również budowę ponad 40 km nowych wałów, w tym około 35 km w ramach kanału ulgi Odra – Widawa. W zakresie budowy kanału ulgi znalazła się też modernizacja istniejących przepraw mostowych dla zwiększenia w tych miejscach przepustowości wody płynącej korytem Widawy.

Pierwszy z Kontraktów, oznaczony jako B1-1, dotyczy modernizacji obwałowań Blizanowice – Trestno. DZMiUW podpisał umowę z wykonawcą w dniu 17 kwietnia 2012 roku. 9 lipca 2012 roku Energopol Szczecin rozpoczął roboty budowlane, które zostały zakończone 16 grudnia 2013 roku.

Kontrakt B1-2, to Modernizacja obwałowań Kotowice – Siedlce. W zakresie prac są wał Kotowice – Siedlce, wał Radwanice – Siechnice wraz z przełożeniem koryta rzeki Zielonej oraz wał Siechnice. DZMiUW podpisał umowę z wykonawcą w dniu 31 sierpnia 2012 roku. 28 listopada 2012 roku Skanska S.A. rozpoczęła roboty budowlane. Zostały one zakończone w grudniu 2014 roku.

Kontrakt B1-3 to: Budowa i modernizacja innych obwałowań powyżej miasta Wrocławia. W jego zakres wchodzą wał Opatowice, wał Nowy Dom, wał Janowice, wał Jeszkowice, wał Kamieniec Wrocławski – Wojnów oraz wał przy ul. Międzyrzeckiej. DZMiUW podpisał umowę z wykonawcą w dniu 28 listopada 2012 roku. 29 stycznia 2013 roku Joint Venture firm Budimex S.A. i Ferrovial Agroman S.A. rozpoczęło roboty budowlane. Zostały one zakończone w grudniu 2014 roku.

Czwarty Kontrakt B1-11, to: Budowa i modernizacja innych obwałowań poniżej miasta Wrocławia. w jego zakres wchodzą wał Różanka, wał Rędzin, wał Lesica, wał Szczepin, wał Kozanów, wał Maślice, wał Pracze Odrzańskie i wał Janówek. DZMiUW podpisał umowę z wykonawcą w dniu 26 października 2012 roku. 11 grudnia 2012 r. SKANSKA S.A. rozpoczęła roboty budowlane. Zostały one zakończone w grudniu 2014 roku.

Budowa kanału ulgi Odra – Widawa podzielona jest na kolejne dwa Kontrakty: B3-1 i B3-2, pierwszy z nich to odcinek: Przelew Odra-Widawa do mostu kolejowego przy ul. Krzywoustego, a drugi: to odcinek rzeka Widawa od mostu kolejowego przy ul. Krzywoustego do ujścia do Odry. W sumie w ramach obu umów będzie realizowanych aż 37 różnego typu obiektów. 23 września 2014 r. podpisano umowę z firmą SKANSKA S.A (B3-1) i umowę z firmą Mota Engil Central Europe S.A (B3-2) na realizację robót wchodzących w zakres zadań widawskich.

Budowa suchego zbiornika Racibórz

Za realizację inwestycji odpowiada RZGW w Gliwicach. Koncepcja budowy zbiornika Racibórz powstała już na przełomie XIX i XX wieku. W odpowiedzi na katastrofalne w skutkach powodzie został wówczas zaplanowany system ochrony przeciwpowodziowej dorzecza Górnej i Środkowej Odry. Przewidywano wówczas do realizacji: zbiorniki retencyjne, suche zbiorniki przeciwpowodziowe - poldery, kanały ulgi i wały. Zasadnicze prace związane z wdrożeniem tej koncepcji zostały zakończone w latach trzydziestych XX wieku. Jednak nie doszło wówczas do budowy zbiornika Racibórz. Powódź jaka miała miejsce w lipcu 1997 roku wykazała, że istniejące zabezpieczenia są niewystarczające. W opracowanej przez Hydroprojekt Wrocław Generalnej Strategii Ochrony przed powodzią dorzecza Górnej i Środkowej Odry stwierdzono, że bez budowy zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny, nie można mówić o skutecznej ochronie przed powodzią doliny Odry od Raciborza do Wrocławia. Mając to na względzie, inwestycja ta stała się jednym z ważniejszych elementów uchwalonego 6 lipca 2001 roku przez Sejm „Programu dla Odry 2006”.

Na lokalizację zbiornika wybrano odcinek doliny Odry od mostu drogowego Krzyżanowice - Buków do rozdziału wód powyżej Raciborza. Czasza zbiornika styka się ze wschodnim zboczem doliny w rejonie miejscowości Brzezie na długości 1,1 km. Pod mostem drogowym w Krzyżanowicach zbiornik przeciwpowodziowy łączy się z polderem Buków. Zbiornik zostanie ukształtowany przez wybudowanie zapór czołowej i bocznych: lewobrzeżnej i prawobrzeżnej. Kształt zbiornika został uwarunkowany zabudową miasta Racibórz i istniejącą infrastrukturą techniczną, a w szczególności linią kolejową Kędzierzyn Koźle – Chałupki wzdłuż lewego obwałowania zbiornika i linią kolejową Racibórz-Markowice do Olzy na prawym brzegu zbiornika. Podstawowe parametry zbiornika są następujące: poziom korony zapory – 197,50 m npm, maksymalny poziom piętrzenia – 195,20 m npm, objętość wody przy maksymalnym piętrzeniu – około 185,0 mln m3, maksymalna powierzchnia wody – 26,3 km2, długość całkowita zapór ziemnych – 21,8 km, maksymalna wysokość zapór ziemnych – 11,1 m. Aby można było zbiornik napełniać wodą, konieczne stało się przesiedlenie mieszkańców dwóch wsi położonych na terenie czaszy zbiornika. Równolegle do budowy zbiornika trwają więc prace przy budowie nowej wsi, do której przeprowadzi się część przesiedlanych mieszkańców. Duże znaczenie przykłada się do tego, aby nie nastąpiło pogorszenie warunków życiowych w wyniku tej przeprowadzki.

RZGW w Gliwicach zleciło opracowanie dokumentacji projektowej już w 2004 roku. Projekt Budowlany był gotowy w 2005 roku. Dopiero jednak podpisanie w 2007 roku umów pożyczki z Bankiem Światowym i kredytu z Bankiem Rozwoju Rady Europy zapewniło finansowanie dla tej inwestycji. W 2010 roku RZGW w Gliwicach zleciło aktualizację dokumentacji projektowej oraz przygotowanie wniosku o pozwolenie na realizację inwestycji. Rozpoczęto też procedurę wyboru wykonawcy robót. 26 listopada 2012 r. Wojewoda Śląski wydał decyzję pozwolenia na realizację inwestycji, która stała się ostateczna z dniem 12 stycznia 2013 r. Po zakończeniu procedury wyboru, 18 czerwca 2013 roku podpisana została umowa z wykonawcą robót, 16 lipca przekazano wykonawcy plac budowy, a 22 lipca rozpoczęte zostały pierwsze roboty. 14 października 2016 roku RZGW w Gliwicach powiadomiło firmę Dragados S.A. o odstąpieniu od umowy z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy.

30 listopada 2017 r., po rozstrzygnięciu postępowania przetargowego, RZGW GL podpisało umowę z Joint Venture firm: Budimex S.A. i Ferrovial Agroman S.A. na dokończenie budowy suchego zbiornika Racibórz. W 2017 r., po opuszczeniu placu budowy przez poprzedniego wykonawcę, prowadzono również prace zabezpieczające teren budowy, związane ze wzmocnieniem podłoża pod zapory ziemne czy wyburzeniem zabudowań w czaszy zbiornika opuszczonych przez dotychczasowych mieszkańców.
Więcej informacji




al. Jaworowa 9-11, 53-123 Wrocław • NIP: 8992710989, REGON: 021453018 • tel. +48 71 787 86 90, fax: +48 71 787 86 95 • e-mail: pcu@odrapcu.pl
Strona ma wyłącznie charakter informacyjny.